Een eeuwigdurende obligatie

1624

Een eeuwigdurende obligatie

Het succes van de VOC aandelen werkte aanstekelijk. In 1621 ging de West-Indische Compagnie naar de beurs en plaatste voor 7 miljoen gulden aan aandelen. Ook overheden - nationaal, provinciaal en lokaal - wisten de weg naar de openbare kapitaalmarkt te vinden. Zo werden verschillende openbare werken, waaronder het droogleggen van polders, bekostigd met geld van investeerders.  

De oudst bekende obligatie ter wereld die nog steeds rente geeft, is een in 1624 uitgegeven  eeuwigdurende 2,5 % lening ter waarde van 1200 gulden van het waterschap Lekdijk Bovendams. De Lekdijk Bovendams, een 33 kilometer lange dijk van Amerongen naar Vreeswijk, beschermt grote delen van Holland en Utrecht tegen het water. Na een dijkdoorbraak in 1624 besloot het waterschap rentebrieven (obligaties) uit te geven om het herstel te bekostigen. In latere jaren zou het waterschap dit nog vaker doen. Wat de obligatie uit 1624 zo bijzonder maakt is dat ze na bijna vier eeuwen nog steeds rente geeft. Een bedrag van 15 euro per jaar om precies te zijn.  

De symbolische waarde van het stuk is zeker niet minder groot. De rentebrief symboliseert niet alleen de financiële betrouwbaarheid, maar raakt ook de oorsprong van de financiële kracht van ons land. Kenners zien in de eeuwige strijd tegen het water namelijk een belangrijke verklaring voor de financiële kracht en het ontstaan van het kapitalisme in Nederland. Door de constante dreiging dat het land onder water zou lopen waren Nederlanders eeuwenlang gedwongen om geld achter de hand te houden en verbonden te zijn in de strijd tegen het water. In het specifieke geval van Lekdijk Bovendams gold dat zelfs voor gezworen vijanden als de Bisschop van Utrecht en de Graaf van Holland. Beiden schreven voor veel geld in op de rentebrieven.